TIỂU THUYẾT “PHIÊN BẢN” CỦA NGUYỄN ĐÌNH TÚ HÀNH TRÌNH TỪ VĂN HỌC ĐẾN ĐIỆN ẢNH

Rate this post
DẪN NHẬP
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Văn học và điện ảnh có mối quan hệ hết sức mật thiết với nhau. Mối quan hệ gắn bó này là sự kết hợp của hai sinh thể mặc dù có giá trị riêng, có đời sống độc lập tách biệt nhau thế nhưng, giữa điện ảnh và văn học vẫn liên tục có “sự trao đổi” ý tưởng và nội dung. Văn học và điện ảnh liên tục hỗ trợ cho nhau để tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn cho từng lĩnh vực. 
Văn học cung cấp ý tưởng sáng tạo cho nhà làm phim để xây dựng nên sản phẩm cho lĩnh cực điện ảnh. Thế nhưng, đôi khi chính bộ phim điện ảnh của các đạo diễn lại tác động ngược đến tác phẩm văn học. Nếu xét theo quy luật chuyển thể từ văn học sang điện ảnh, văn học rõ ràng đã tác động đến các tác phẩm cải biên theo một chiều – đó là điều mà các công trình nghiên cứu trước đây thường nhấn mạnh. Tuy nhiên trên thực tế, có những sản phẩm hậu cải biên từ văn học đã làm rõ ý nghĩa hoặc bổ sung thêm ý nghĩa ngược chiều trở lại cho tác phẩm văn chương thêm phần giá trị.  
Dịch vụ viết thuê tiểu luận uy tín chuyên nghiệp
Trong lịch sử của ngành điện ảnh phim, khi đứng trước nhu cầu về thị hiếu ngày càng tinh tế và có chiều sâu của công chúng, những sản phẩm phim điện ảnh buộc phải liên tục biến hóa để đáp ứng nhu cầu nội tại của cung – cầu thị trường giải trí và thương mại. Qua mỗi giai đoạn lịch sử của dân tộc, văn học đã cung cấp cho điện ảnh những mẫu hình tượng nhân vật đa dạng, phong phú từ diện mạo lẫn tính cách. Trên thế giới nói chung và thị trường phim ảnh tại Việt Nam nói riêng, điện ảnh đã vay mượn và lấy ý tưởng để cải biên từ các tác phẩm văn học nhằm tạo ra sản phẩm phim từ rất sớm. Đứng trước thực tế đó, chúng tôi nhấn mạnh mối quan hệ của điện ảnh với các sáng tác văn học đã có từ lâu. Theo dòng chảy của sự phát triển xã hội; phát triển của khoa học – kỹ thuật thì mối quan hệ này diễn ra ngày càng đa dạng hơn và có nhiều yếu tố kỹ xão hơn. 
Nếu bạn đang trong quá trình viết tiểu luận, bạn bận công việc không thể tự mình viết bài được, bạn cần tìm sự trợ giúp từ người có chuyên môn, kinh nghiệm thì có thể liên hệ với Luận Văn Group để được hỗ trợ nhé. Chúng tôi nhận viết thuê tiểu luận giá rẻ nhưng đảm bảo chất lượng.
Chính vì tính chất tổng hợp nội tại của điện ảnh – sự kết hợp giữa nghệ thuật hình ảnh; nghe nhìn và nghệ thuật ngôn từ đã phù hợp để thúc đẩy sự ra đời của những phim điện ảnh có nội dung và ý tưởng từ văn học. Khi có sự kết hợp giữa văn học và điện ảnh; sự kết hợp giữa nhà làm phim với tác giả văn học, kết quả sẽ tạo nên những sản phẩm điện ảnh sáng tạo, có cuộc sống hoàn toàn mới so với tác phẩm văn học gốc – Chúng tôi gọi đó là sự cải biên của văn học sang điện ảnh . 
Những tác phẩm điện ảnh có sự cải biên dựa vào những sáng tác văn học xuất hiện ngày càng nhiều. Các sản phẩm cải biên này luôn khẳng định giá trị riêng biệt của điện ảnh và văn học trước sự đánh giá từ khán giả và các nhà nghiên cứu phê bình văn học – điện ảnh. Từ cuối thế kỷ XIX cho đến nay, sau hơn 100 năm hình thành và phát triển nhanh chóng, điện ảnh đã chuyển từ một loại hình giải trí mới lạ đơn thuần trở thành một nghệ thuật và công cụ truyền thông đại chúng, giải trí quan trọng bậc nhất của xã hội hiện đại . Theo sách Kỷ lục Guinness thì cuốn phim ghi lại hình ảnh chuyển động đầu tiên còn được biết tới ngày nay là đoạn phim Roundhay Garden Scene được quay với tốc độ 12 khung hình trên giây tại Leeds, Anh năm 1888 . Đây là thử nghiệm của nhà phát minh người Pháp Louis Le. 
Kể từ sau năm 1895, điện ảnh chính thức định danh ra đời. Cũng kể từ đó, các nhà sản xuất phim điện ảnh liên tục không ngừng tự làm mới mình một cách hết sức tích cực và luộn hướng tới thị hiếu công chúng. Trong những năm gần đây, các bộ phim cải biên từ tác phẩm văn học đã gây nên những làn sóng mới cho người xem. Cuộc gặp gỡ giữa văn học và điện ảnh đã tạo ra dòng phim cải biên. Đây là cách sáng tạo kết hợp và đã tạo nên sức hấp dẫn riêng biệt cho các bộ phim điện ảnh. 
Trên thế giới, có thể tìm thấy khá nhiều công trình viết về phim cải biên, còn ở Việt Nam số lượng những bài viết, những công trình nghiên cứu một cách chuyên sâu về lí thuyết cải biên học thật sự vẫn còn hạn chế. Đa phần những bài viết này phân tích sự giống và khác nhau của tác phẩm cải biên với tác phẩm văn học. Vì thế các lí thuyết về cải biên học của thế giới vẫn chưa được giới thiệu và áp dụng sâu rộng, mà phần lớn những bài nhận xét đều viết từ góc nhìn xem văn học là gốc – chính điều này đã làm mất đi sự trọn vẹn của hành trình đi từ nghệ thuật ngôn từ đến nghệ thuật âm thanh; ánh sáng và màn bạc.
Ngày nay, bên cạnh sự phát triển rộng rãi của mạng Internet thì sự mở rộng về khả năng nghe nhìn và phản hồi sản phẩm của công chúng cũng trở nên nghiêm túc và khắc khe hơn. Chính vì vậy, những lí thuyết về cải biên học ngày càng được quan tâm. Những cách thức về kĩ thuật, kĩ xảo, ngôn ngữ, hình ảnh, âm thanh, những quy luật của dàn cảnh, cấu trúc phim, cách kể chuyện, điểm nhìn… được quan tâm chú ý nhiều hơn với đối tượng công chúng tinh hoa. Các bộ phim cải biên sử dụng những kĩ thuật, kĩ xảo điện ảnh ngày một tân tiến đã thu hút hàng triệu lượt người xem. Đã tạo nên những hiệu ứng nghệ thuật khác nhau và cả những phản ứng truyền thông đầy mạnh mẽ. 
Thực hiện công trình nghiên cứu này, chúng tôi cho rằng để có thể hiểu được giá trị một một sản phẩm được cải biên phải nhìn ở nhiều góc độ và có sự công bằng đối với quá trình sáng tạo của người thực hiện cải biên một sản phẩm từ lĩnh cực này sang lĩnh vực khác. Làm rõ con đường của sự chuyển hóa và cộng hưởng của tác phẩm khi đi từ nghệ thuật ngôn từ đến nghệ thuật hình ảnh và ngược lại đó mới chính là điều cần bàn đến chứ không phải là sự so sánh khác nhau về bình diện thể hiện. 
Ở Việt Nam những năm trở lại đây, có thể thấy xuất hiện không ít những sản phẩm điện ảnh có sự cải biên từ tác phẩm văn học liên tục được trình chiếu. Và cũng theo xu hướng đón nhận và phản hồi ý kiến từ công chúng, rất nhiều bài báo đánh giá về chất lượng của những bộ phim cải biên cũng tăng dần về số lượng. Những công trình nghiên cứu về cải biên học cũng lần lượt ra đời xuôi theo dòng chảy đang đà phát triển của các bộ phim cải biên. Tuy nhiên, số lượng các bài viết và những công trình nghiên cứu chuyên sâu về hành trình đi từ văn học đến điện ảnh vẫn còn chưa nhiều. Các công trình nghiên cứu vẫn hạn chế khi vẫn tập trung vào “độ trung thành” của sản phảm cải biên so với tác phẩm tiền đề. Chưa thấy được quá trình dịch chuyển cách thể hiện và thay đổi ký hiệu từ loại hình ngôn ngữ văn học sang điện ảnh. Chưa thấy được mối liên kết giữa các ý tưởng với nhau, mối liên kết giữa các ký hiệu văn bản.
Tiểu thuyết “Phiên bản” là một tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Đình Tú ra mắt đọc giả lần đầu vào tháng 03/2011. “Phiên bản” là sự phản ánh đầy tính hiện thực xã hội. “Phiên bản” tự sự về bi kịch tha hoá của con người dưới tác động của hoàn cảnh xã hội. Từ khi ra đời đến nay, “Phiên bản” đã thu hút sự đón nhận của độc giả trong nước. Đây là cuốn tiểu thuyết đầy mới mẻ có chiều sâu cho các nhà lý luận. Ngoài ra “Phiên bản” còn là tiểu thuyết văn học đầy tính điện ảnh về cách thể hiện. Các mảng ký ức, nội dung được sắp xếp xáo trộn với nhau như các cảnh quay của phim điện ảnh. Những đọc giả tinh hoa có thể nghiên cứu và lí giải với những lý thuyết hậu hiện đại, tìm hiểu khả năng cải biên tác phẩm văn học sang nghệ thuật nghe nhìn của điện ảnh. 
Vào ngày 27/10/2014, bộ phim “Hương ga” của đạo diễn Ngô Quốc Cường xuất hiện trước công chúng đầy ngoạn mục và tạo được tiếng vang hết sức tích cực. Đây là một sản phẩm điện ảnh có sự cải biên từ một tác phẩm văn học hết sức nổi tiếng như “Phiên bản”. Chính vì lẽ đó cho nên  khi được công chiếu trên cả nước, “Hương ga” đã thu hút người xem cũng như nhận về rất nhiều nhận xét đánh giá từ đơn giản bình luận đến chú trọng như các bài đánh giá chuyên về văn học và điện ảnh. Mặc dù tiểu thuyết “Phiên bản” và phim điện ảnh “Hương ga” đã thành công khi trình làng công chúng thế nhưng, nhìn chung vẫn chưa có những nghiên cứu chuyên sâu về hành trình đi từ tác phẩm văn học “Phiên bản” đến tác phẩm điện ảnh “Hương ga”. Với mong muốn nghiêm túc thực hiện một đề tài nghiên cứu về vấn đề cải biên học cũng như làm rõ mối quan hệ trên chặng hành trình từ văn học đến điện ảnh của tiểu thuyết “Phiên bản” và phim điện ảnh “Hương ga”, người viết mong muốn áp dụng những lí thuyết cải biên học để vận dụng vào nghiên cứu trường hợp tác phẩm “Phiên bản”. Từ những lí do đã nêu trên, chúng tôi đã chọn thực hiện đề tài: “Tiểu thuyết “Phiên bản” của Nguyên Đình Tú – hành trình từ văn học đến điện ảnh ”
II. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ
2.1. Cải biên từ văn học đến điện ảnh
Cải biên học là một vấn đề đã xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử điện ảnh thế giới. Tuy nhiên, ở Việt Nam thì vấn đề này vẫn còn khá mới, mặc dù phim cải biên đã xuất hiện khá lâu trong nền điện ảnh nước nhà. Qua quá trình tìm hiểu có phần còn hạn chế về tư liệu, chúng tôi tạm thống kê lại những công trình nghiên cứu về cải biên học như sau:
Năm 2009, Trương Nữ Diệu Linh có công trình Từ tác phẩm văn học đến phim truyện điện ảnh, Luận văn cao học Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn. Luận văn đã nêu các yếu tố trong cấu trúc tác phẩm văn học qua góc nhìn điện ảnh như: ngôn từ, cốt truyện, hình tượng nghệ thuật,… khái quát các đặc trưng của phim điện ảnh. Sự chuyển dịch kí hiệu nghệ thuật từ thế giới trừu tượng của văn học đến thế giới hữu hình của điện ảnh. Người viết đã phân tích nêu lên những vấn đề về tiếp nhận văn học và sự cảm thụ tác phẩm phim cải biên. 
Năm 2010, Đỗ Thị Ngọc Điệp với luận văn thạc sĩ Vấn đề chuyển thể tác phẩm văn học sang tác phẩm điện ảnh (từ góc nhìn tự sự) đã nêu lên một số vấn đề tự sự học trong việc chuyển thể. Vấn đề về cốt truyện, nhân vật, kết cấu trong việc chuyển thể từ tác phẩm văn học sang điện ảnh được phân tích rõ ràng. Đó là một quá trình tiếp thu các yếu tố tự sự, sau đó bổ sung, cải biên để phù hợp với tác phẩm điện ảnh.
Năm 2012, Nguyễn Thị Hoa trong luận văn thạc sĩ Từ trang viết đến màn bạc: chuyển thể điện ảnh và sự hội đáp của người xem/người đọc qua một số tác phẩn văn học Việt Nam đương đại đã đưa ra những quan điểm về chuyển thể điện ảnh từ các tác phẩm văn học. Luận văn đã khái quát những vấn đề cơ sở lí luận, giải thích các khái niệm chuyển thể là gì và sự chuyển dịch nội dung hình thức từ tác phẩm văn học sang điện ảnh. Đứng trên lí thuyết về tiếp nhận, người viết đã vận dụng khái niệm tầm đón đợi, cách tiếp nhận đối với một tác phẩm chuyển thể. Từ việc vận dụng những lí thuyết về phim chuyển thể, Nguyễn Thị Hoa đã phân tích những tác phẩm phim cụ thể để làm rõ hơn về lí thuyết tiếp nhận. 
Cũng trong năm 2012 Nguyễn Thị Ngọc Diễm có công trình nghiên cứu Vấn đề chuyển thể tác phẩm Nguyễn Huy Thiệp sang điện ảnh. Người viết đã nêu ra một số vấn đề lí thuyết về văn học và điện ảnh trong đó có thế giới ngôn ngữ và hình tượng, đồng thời liệt kê những điểm chung của hai loại hình nghệ thuật này. Tác giả công trình đã thấy được sự đồng điệu trong quan niệm nghệ thuật giữa văn học và điện ảnh, thế giới trừu tượng và những biểu hiện cụ thể. Người viết cũng khẳng định rằng chuyển thể tác phẩm văn học sang điện ảnh là một biện pháp nâng cao tính văn học trong phim. 
Năm 2014, Hội điện ảnh Việt Nam cho xuất bản quyển Từ tác phẩm văn học đến tác phẩm điện ảnh của Phan Bích Thủy. Đây có thể xem là công trình nghiên cứu khá hoàn chỉnh về cải biên học ở nước ta. Tác giả công trình đã chỉ ra và nêu bật được mối quan hệ mật thiết hỗ trợ lẫn nhau giữa văn học và điện ảnh. Những yếu tố của văn học khi đi vào điện ảnh được chú ý và cải biên như thế nào cùng những đặc trưng của quy trình sản xuất phim chuyển thể đã được thể hiện trong công trình. Ngoài ra, Phan Bích Thủy còn thống kê những tác phẩm điện ảnh được cải biên từ tác phẩm văn học trong điện ảnh Việt Nam, những thành công và những hạn chế đi kèm trong quá trình dựng phim cải biên.
Cũng trong năm 2014, Nguyễn Thị Kim Yến đã thực hiện công trình Từ văn học đến điện ảnh trong phim của của Đặng Nhật Minh. Tác giả đã trích dẫn những khái niệm khoa học về văn học và điện ảnh đồng thời nêu bật điểm giống và khác nhau của hai loại hình nghệ thuật này. Tuy là hai loại hình độc lập nhưng cả văn học và điện ảnh có chung những đặc điểm như tính sáng tạo nghệ thuật, các chức năng chính (giải trí, nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ, giao tiếp, dự báo…), cùng có những phương pháp xây dựng nhân vật và kết cấu tự sự bên cạnh đó cũng có những biện pháp nghệ thuật khác như so sánh, ẩn dụ, hoán dụ, tượng trưng… Người viết cũng chỉ ra được những nét khác biệt giữa văn học và điện ảnh đó là về chất liệu sáng tác, quá trình sáng tạo và sự tiếp nhận của người đọc/người xem. Nguyễn Thị Kim Yến đã lựa chọn phân tích trường hợp đạo diễn Đặng Nhật Minh để lí giải những nét độc đáo và khác biệt khi cải biên tác phẩm văn học thành tác phẩm điện ảnh. Luận văn còn đưa ra một số đặc điểm về thực trạng điện ảnh nước nhà và cũng phát hiện hướng đi mới của dòng phim nghệ thuật Việt Nam.
Lê Thị Dương với luận án tiến sĩ “Hiện tượng chuyển thể từ văn học sang điện ảnh ở Việt Nam – Nghiên cứu liên văn bản” tác giả đã dành hẳn một chương trong công trình để trình bày tổng quan về tình hình nghiên cứu từ đó đưa ra hướng đi mới cho đề tài của mình là hướng nghiên cứu lien văn bản. Tác giả Lê Thị Dương đặt vấn đề nghiên cứu mối quan hệ giữa văn học và điện ảnh ở lý thuyết chuyển đổi ký hiệu liên văn bản hết sức chi tiết và có hệ thống. Tuy nhiên luận văn vẫn còn tồn tại vấn đề “sự trung thành”, giống và khác với tác phẩm gốc như thế nào. 
Năm 2015, Lưu Thị Như Trang, Kẻ trộm sách của Markus Zusak – Từ văn học đến điện ảnh khóa luận tốt nghiệp năm 2015, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn. Khóa luận đã giới thiệu khái niệm cải biên học, tóm tắt về lịch sử hình thành và phá triển của điện ảnh, các trường phái phim nghiên cứu điện ảnh một cách độc lập. Thông qua trường hợp cải biên tác phẩm Kẻ trộm sách phân tích những thuận lợi và khó khăn trong quá trình cải biên tác phẩm văn học thành phim. 
Bạn có thể xem đầy đủ tiểu luận tại link
Liên hệ dịch vụ viết bài:
Dịch vụ Luận Văn Group

Hotline/Zalo: 0967538624 Ms Huyền/ 0886091915 Ms Trang

Email: Lamluanvan123@gmail.com

Website: https://lamluanvan.net/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *