TIỂU LUẬN TIỂU THUYẾT DẰNG DẶC TRIỀN SÔNG MƯA CỦA ĐỖ PHẤN

5/5 - (1 bình chọn)

ĐỀ BÀI

Nhà nghiên cứu Vương Nặc trong công trình Âu Mỹ sinh thái văn học cho rằng: “trách nhiệm của văn học sinh thái là phản ánh nguy cơ sinh thái, nguy cơ tinh thần, nguy cơ tư tưởng và truy tìm nguồn gốc xã hội của các nguy cơ đó”. Jonathan Bate trong cuốn

The Song of the Earth (Bài ca trái đất) cũng khẳng định: “việc bóc lột tự nhiên bao giờ cũng đi kèm với áp bức xã hội”.

Anh/chị hãy lý giải các ý kiến trên; lựa chọn một tác phẩm văn học sinh thái và vận dụng lý thuyết phê bình sinh thái (liên ngành) để làm sáng tỏ vấn đề.

TIỂU THUYẾT DẰNG DẶC TRIỀN SÔNG MƯA CỦA ĐỖ PHẤN

TỪ GÓC NHÌN SINH THÁI

Lý do chọn tác phẩm

Từ lâu thiên nhiên và con người có mối quan hệ mật thiết, tác động qua lại và con người phần lớn đều dựa vào thiên nhiên để tồn tại và phát triển. Thế nhưng, môi trường sống của con người đang ngày một đe doạ bởi chính những hành động phá hoại môi trường, kéo theo hàng loạt sự biến đổi khí hậu, mất cân bằng sinh thái và khan hiếm nguồn tài nguyên rừng. Vì thế, đấu tranh bảo vệ thiên nhiên hay cất tiếng nói vì môi trường là một hành động thiết thực, không phân biệt lĩnh vực, ngành nghề, mà còn cần nhân rộng khắp xã hội, trong đó có văn học.

Có thể nói, cảnh sắc thiên nhiên là nét đặc trưng phân loại vùng miền, cũng là đối tượng chiếm lĩnh của văn chương nghệ thuật. Và đó cũng chính là nét khác biệt để người ta dễ dàng phân biệt mỗi địa hạt văn chương của từng tác giả. Bên cạnh việc ca ngợi thiên nhiên, nhiều tác giả còn cất lên tiếng nói vì môi trường sống đang gặp những vấn đề nóng, lo lắng cho tương lai và sự phát triển của mảnh đất mình đang sống. Đỗ Phấn, dù bén duyên với văn chương khá muộn, nhưng bằng tinh yêu Hà Nội – quê hương – đất nước, ông đã thể hiện tình yêu quê hương và nỗi xót xa trước cảnh thay da đổi thịt có phần tiêu cực của mảnh đất văn hiến ngàn năm. Trong các tác phẩm của Đỗ Phấn, tác giả thể hiện nỗi tiếc nuối về một Hà Nội đã xa, không còn vẻ truyền thống quý giá, sự du nhập của những yếu tố ngoại lai để thay đổi cả thiên nhiên, con người và cuộc sống đô thị. Từ đó, Đỗ Phấn đặt ra nhiều vấn đề xã hội nóng hổi, liên quan đến con người đô thị. Qua những trang sách của Đỗ Phấn, độc giả có thể cảm nhận được sự hối hả của cuộc sống khiến con người thay đổi cùng cực, vẻ đẹp thiên nhiên phải nhường chỗ cho guồng quay tất bật của cuộc sống và cả tệ nạn xã hội. Đỗ Phấn đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến môi trường sinh thái thông qua những vấn đề của đời sống đô thị hiện đại.

Tác phẩm Dằng dặc triền sông mưa là một trong những tác phẩm ghi dấu sự thành công của Đỗ Phấn trong lĩnh vực sáng tác văn chương. Đây cũng là một trong những sáng tác đầy tâm huyết của Đỗ Phấn khi viết về mảnh đất ông đã từng gắn bó – Hà Nội. Tất cả những gì thân thương, quý mến nhất về Hà Nội một thời đã được ông tái hiện lại qua kí ức tuổi thơ của một người đàn ông trung niên. Tác phẩm đã giành được giải thưởng của Hội nhà văn thành phố Hà Nội cho chuyên mục văn xuôi vào năm 2014. Tuy nhiên lại rất ít công trình nghiên cứu về đề tài Hà Nội trong tác phẩm này cũng như khai thác tác phẩm dưới góc nhìn văn học sinh thái. Bài viết hướng đến nghiên cứu để đưa ra những nhận định, đánh giá độc đáo của Đỗ Phấn dành cho vấn đề môi trường sinh thái.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là phê bình văn học sinh thái trong văn xuôi Đỗ Phấn qua tác phẩm Dằng dặc triền sông mưa.

Luận văn tập trung nghiên cứu từ góc nhìn phê bình sinh thái trong tác phẩm Dằng dặc triền sông mưa của Đỗ Phấn qua hai bình diện nội dung và nghệ thuật sáng tác.

Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Đỗ Phấn được biết đến trên văn đàn khá muộn bởi khi mới bước chân vào con đường nghệ thuật ông được biết đến là một họa sĩ. Hơn 40 năm cầm bút vẽ, Đỗ Phấn đã khá thành công và đã tạo dựng được cho mình một chỗ đứng trong làng hội họa Việt Nam. Tuy nhiên, ông đã “tạt ngang” đến với sự nghiệp sáng tác văn chương. Mặc dù sáng tác văn chương với ông chỉ là nghề phụ, là nhà văn “vô sư vô sách” nhưng Đỗ Phấn vẫn rất tâm huyết, say mê với nghề và minh chứng là gần hai chục đầu sách ra đời trong khoảng hơn chục năm cầm bút với nhiều thể loại khác nhau. Đọc những tác phẩm của Đỗ Phấn cũng đã để lại những ấn tượng sâu sắc trong lòng độc giả bởi cái buồn thâm trầm, ảm đạm, u ám đặc biệt là những trang văn ông viết về Hà Nội. Tuy vậy, các công trình nghiên cứu về nhà văn Đỗ Phấn mới chỉ dừng lại là các bài viết trên một số báo điện tử hoặc một số đề tài nghiên cứu, luận văn. Số lượng các công trình nghiên cứu chuyên sâu về sự nghiệp sáng tác của nhà văn Đỗ Phấn còn rất hạn chế, chưa tương xứng với tài năng nhiều mặt của ông.

Chúng ta có thể điểm đến một vài công trình nghiên cứu chuyên sâu về tác giả Đỗ Phấn đó là: Luận văn Tiểu thuyết của Đỗ Phấn nhìn từ góc nhìn sinh thái của tác giả Hoàng Thị Thanh Huyền, Học viện khoa học xã hội. Trong luận văn này, tác giả Hoàng Thị Thanh Huyền đã đi tìm hiểu về vấn đề sinh thái trong văn học nói chung và trong văn chương của Đỗ Phấn nói riêng. Trong công trình này, tác giả tập trung nghiên cứu vào hai vấn đề là cảm quan sinh thái tự nhiên và con người trong không gian sinh thái đô thị trong những tác phẩm tiểu thuyết của Đỗ Phấn. Tuy nhiên công trình nghiên cứu này cũng mới chỉ dừng ở một thể loại (tiểu thuyết) chứ chưa bao quát tất cả các thể loại sáng tác của Đỗ Phấn và cũng mới nhìn nhận dưới một góc nhìn là góc nhìn sinh thái.

Nhà nghiên cứu Đoàn Ánh Dương, đã đánh giá cao tài năng của Đỗ Phấn ở lời bạt in ở trang bìa cuốn tiểu thuyết Rừng người: “Đỗ Phấn tiêu biểu hơn các nhà văn khác ở chỗ là mẫn cảm nghệ thuật, cùng với những trải nghiệm cuộc sống ở đô thị nên nhà văn đã hiểu rất rõ cái bát nháo của đời sống thị dân cả mới và cũ” [15, tr.10]. Trong cuốn Phê bình sinh thái tiếng nói bản địa – tiếng nói toàn cầu (Kỷ yếu hội thảo quốc tế) của Viện Văn học, với bài viết Kiểu nhân vật nạn nhân sinh thái trong tiểu thuyết Việt Nam từ sau đổi mới đến nay ThS. Nguyễn Thùy Trang cho rằng: “Trong sáng tác của Đỗ Phấn nhuốm màu biến đổi khí hậu và thiên tai… Cuộc sống của người dân ven đê sông Hồng sống dở chết dở khi hàng năm con sông Hồng đến mùa nước cạn và mùa 4 nước lên. Họ sống dật dờ, bấp bênh, không ổn định, không công ăn việc làm. Nhà văn nhận thấy trên khuôn mặt của họ suốt ngày nhàu nhĩ lo toan nhàu nhĩ sợ” [20, tr.690]. Bài viết Cảm quan sinh thái trong sáng tác của Đỗ Phấn của TS. Lê Hương Thủy đã nhận định: “Đô thị hóa trong sáng tác của Đỗ Phấn được thể hiện như một thực tế tất yếu cùng với xu thế phát triển của đời sống, tuy nhiên, đi cùng với nó là những hệ lụy, những “chấn thương sinh thái”, những tác động đến môi trường và con người” [18, tr. 831]. Ngoài ra, khai thác vấn đề sinh thái trong địa hạt văn chương của Đỗ Phấn còn có các công trình: “Hiện thực đô thị trong tiểu thuyết của Đỗ Phấn” (2013, Trần Kim Dũng, Đại học Vinh, Nghệ An); “Cảm thức phi lí trong tiểu thuyết của Đỗ Phấn” (2014, Thạc sĩ Võ Thị Thanh Hiền, Đại học Đà Nẵng); “Đề tài đô thị trong tiểu thuyết của Đỗ Phấn” (2014, Nguyễn Thị Hương, trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội). Trong bài viết Hà Nội – mảng đề tài thời thượng trong văn chương, tác giả Thu Hiền đã viết “Ở Dằng dặc triền sông mưa, Hà Nội – mảnh đất chôn nhau cắt rốn của nhà văn – được kể lại với những điều xưa cũ. Đó là một câu chuyện sống động, đầy ắp chi tiết, trìu mến và dịu dàng về tuổi thơ của một đứa trẻ sinh ra và lớn lên gắn với Hà Nội qua những năm chiến tranh phá hoại, đi sơ tán rồi trở về.” [24]. Tác giả Hoài Nam trong bài viết Hà Nội qua những trang viết của Đỗ Phấn đăng trên trang viết của Báo Văn nghệ quân đội lại chú ý đến hình ảnh nhân vật thị dân cũ Hà Nội trong tác phẩm. Đó là hình ảnh những con người sống giữa Hà Nội hôm nay mà luôn nhớ tiếc về quá khứ đã qua, “họ nâng niu những mảnh còn sót lại của quá khứ”. Dằng dặc triền sông mưa là cách mà Đỗ Phấn hồi tưởng lại tuổi thơ của chính mình và đó cũng là tuổi thơ của cả một thế hệ những con người Hà Nội sinh ra trong những năm 1950 – 1960 của thế kỷ trước. Các bài viết, công trình nghiên cứu đã có những khám phá quý giá về dấu ấn của Đỗ Phấn trong tiếng nói về môi trường sinh thái và cuộc sống con người đô thị.

Khái quát lý thuyết và tác phẩm nghiên cứu

Văn học sinh thái lấy tự nhiên làm trung tâm, đích hướng tới là trân trọng tự nhiên, bảo vệ tự nhiên. Phê bình sinh thái được coi là một khuynh hướng phê bình văn hóa văn học, gắn liền với quá trình nghiên cứu mối quan hệ giữa môi trường tự nhiên và con người được thể hiện trong tác phẩm văn học. Người dùng thuật ngữ “phê bình sinh thái” đầu tiên là nhà phê bình người Mĩ tên là William Rueckert vào năm 1978 [11, tr.14]. Đến những năm đầu của thập kỉ 90 phê bình sinh thái trở thành một phong trào phát triển mạnh mẽ. Đến nay, phê bình sinh thái phát triển nhanh chóng ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Đề tài của văn học sinh thái rất rộng. Tác phẩm có thể không miêu tả cảnh vật tự nhiên, thể hiện tình yêu tự nhiên nhưng chỉ cần có thái độ không đồng tình với các hành vi phá hoại sinh thái, phơi bày căn nguyên văn hóa tư tưởng của nguy cơ sinh thái là có thể được xem là văn học sinh thái. Nhà nghiên cứu Vương Nặc trong công trình Âu Mỹ sinh thái văn học cho rằng: “Trách nhiệm của văn học sinh thái là phản ánh nguy cơ sinh thái, nguy cơ tinh thần, nguy cơ tư tưởng và truy tìm nguồn gốc xã hội của các nguy cơ đó”. Jonathan Bate trong cuốn The Song of the Earth (Bài ca trái đất) cũng khẳng định: “Việc bóc lột tự nhiên bao giờ cũng đi kèm với áp bức xã hội”. Từ hai câu nói trên, đã đặt ra vấn đề cấp thiết rằng: Môi trường thiên nhiên ngày nay mà chúng ta đang sống sẽ bị đe doạ nếu chúng ta không thay đổi hành vi của mình. Thảm hoạ sinh thái với những vấn đề thay đổi liên quan đến thiên nhiên và con người bỗng chốc trở thành một đề tài quan trọng mà các nhà văn cần khai thác. Qua các tác phẩm văn học của mình, các nhà văn có thể thể hiện thái độ về văn hóa ứng xử của con người đối với tự nhiên, phê phán những tư tưởng, những chính sách văn hóa xã hội làm ảnh hưởng đến thế giới tự nhiên, dẫn đến tình trạng xấu đi của môi trường và nguy cơ biến đổi sinh thái.

Liên hệ dịch vụ viết bài:

Hotline/Zalo: 0967538624 Ms Huyền/ 0886091915 Ms Trang

Email: Lamluanvan123@gmail.com

Website: https://lamluanvan.net/

Link download tài liệu

Luận Văn Group

Chào các bạn! Mình làm công việc quản trị nội dung của trung tâm Luận Văn Group. Công việc này đã gắn bó với mình được hơn 10 năm, mình tốt nghiệp trường Kinh Tế Quốc Dân, có sở thích là viết các đề tài nghiên cứu và viết luận, các bạn muốn sử dụng dịch vụ bên mình vui lòng liên hệ qua website: https://lamluanvan.net/. Rất mong được sự ủng hộ của các bạn!

Tiểu luận

TIỂU LUẬN TIỂU THUYẾT DẰNG DẶC TRIỀN SÔNG MƯA CỦA ĐỖ PHẤN

Bài viết liên quan

COVID-19 VÀ VẬT LÝ TRỊ LIỆU (VLTL)

XỬ LÝ MỘT TÌNH HUỐNG KỶ LUẬT CÔNG CHỨC VI PHẠM QUY ĐỊNH TẠI PHÒNG DTPC – CỤC THUẾ CỤC THUẾ TỈNH BẮC NINH

Vận dụng thi pháp học vào phân tích truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa

Vận dụng quan điểm giáo dục kỷ luật tích cực trong công tác giáo dục trẻ mầm non hiện nay

VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LỤC NGẠN SỐ 3, HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG

Vai trò của EBM đối với người dược sĩ trong sử dụng thuốc

Để lại một bình luận Hủy