ĐÀM PHÁN THÀNH CÔNG HIỆP ĐỊNH TPP: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI VIỆT NAM

5/5 - (1 bình chọn)

Ngày 05/10/2015, Bộ trưởng thương mại 12 nước Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ và Việt Nam vui mừng thông báo đã đàm phán thành công Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương – TPP sau hơn 5 năm đàm phán tích cực. Vậy việc Việt Nam đàm phán thành công và trở thành thành viên của Hiệp định TPP sẽ đem lại cho Việt Nam những cơ hội gì và Việt Nam sẽ gặp thách thức gì đang là câu hỏi được báo giới, các lãnh đạo hàng đầu, các chuyên gia kinh tế hay các doanh nghiệp Việt Nam quan tâm hơn cả:

Cơ hội nhiều: không thể phủ nhận những tác động mạnh mẽ của việc Việt Nam đàm phán thành công hiệp định TPP.Theo đánh giá của nhiều chuyên gia quốc tế, Việt Nam sẽ là quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất khi tham gia TPP. Gia nhập vào TPP, Việt Nam có nhiều cơ hội và thuận lợi cơ bản, đó là:

Mở rộng thị trường xuất khẩu, nhất là thị trường xuất khẩu nông sản: Theo số liệu thống kê thì 8 tháng đầu năm 2015, thị trường xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam trong mặt hàng nông sản chủ yếu là Trung Quốc chiếm 35%, cao su chiếm 48%, mặt hàng rau quả là 64%, gỗ 13,2%, điều 12,3%…Khi gia nhập TPP, Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận sâu rộng hơn vào hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Hoa Kỳ và Nhật Bản, đồng thời cũng gia tăng xuất khẩu vào các nước thành viên TPP. TPP dự kiến giúp kim ngạch xuất khẩu may mặc và giày dép của Việt Nam đạt 16.5 tỷ USD trước năm 2025; xuất khẩu và GDP có thể tăng thêm tương ứng 68 tỷ USD và 36 tỷ USD, hay 28,4% và 10,5% vào năm 2025 so với kịch bản nếu không tham gia TPP.

Giảm thuế nhập khẩu cho nhiều mặt hàng tới mức 0%: điều này tác động tích cực đến thu nhập của người dân, cải thiện sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.Ví dụ như cá ngừ khi xuất khẩu vào Nhật Bản chịu thuế xuất 6.4 % – 7.2% trong khi ở Thái Lan hay Philipines là 0%, gạo khi nhập khẩu vào Nhật Bản cũng bị áp dụng mức thuế suất 1.066% hay Mexico là 20%; khi gia nhập TPP thì mức thuế suất này có thể được áp dụng là 0%, bên cạnh đó mặt hàng dệt may xuất khẩu sang Mỹ cũng giảm từ 17% xuống 0% trong khi Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu chủ lực chiếm 55%.

Thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ cũng như mở rộng quy mô sản xuất của các doanh nghiệp (DN) Việt Nam: TPP cũng quy định các hàng hóa Việt Nam phải sử dụng nguyên liệu tự sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu từ các thành viên TPP.Tuy nhiên, thời gian qua Việt Nam phần lớn phụ thuộc nhập khẩu nguyên vật liệu từ các nước và vùng lãnh thổ nằm ngoài TPP (Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan và một số nước trong khu vực ASEAN).Nguồn thay thế từ các nước tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương gần như không có.Do đó,khi Việt Nam gia nhập TPP sẽ thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ cũng như mở rộng quy mô sản xuất của các doanh nghiệp Việt Nam.

Nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài tăng mạnh đặc biệt là nông nghiệp: trong 9 tháng đầu năm 2015, vốn FDI vào lĩnh vực nông nghiệp chỉ đạt 183.4 triệu USD, chiếm hơn 1% còn rất khiêm tốn so với tổng vốn FDI vào Việt Nam là 17.1 tỷ USD, trong đó các nước TPP là 4.4 tỷ USD. Do đó, việc gia nhập TPP sẽ làm các luồng vốn đầu tư quốc tế vào Việt Nam cũng sẽ tăng mạnh, mức đầu tư vào Việt Nam được đánh giá sẽ thuộc hàng mạnh nhất trong các nước khoảng 13 tỷ USD, đạt tỷ lệ tăng từ 6.86% đến 30.62%, gần tương đương mức tăng của Nhật và gần gấp đôi mức tăng của Australia, Mỹ.

Tạo thêm nhiều cơ hội việc làm, gia tăng phúc lợi xã hội cũng như góp nâng cao trình độ lao động: hiện nay, mức lương của lao động Việt Nam hiện nay là 1.96 USD/giờ vẫn còn khá thấp so với tại Trung Quốc và Mỹ là 3.27 USD/giờ và Mỹ là 37.96 USD/giờ, do đó gia nhập TPP sẽ là cơ hội để người lao động Việt Nam tăng thêm thu nhập,đồng thời có cơ hội tiếp cận với công nghệ hiện đại từ đó nâng cao trình độ lao động. Ngoài ra, theo số liệu khảo sát của JobStreet.com, tổng số lượng việc làm từ đầu năm đến nay cũng tăng đột biến đến 36.57% so với cùng kỳ; 49% số doanh nghiệp được khảo sát cho biết nhu cầu tuyển dụng tăng do doanh nghiệp mở rộng kinh doanh.

Thách thức không nhỏ: gia nhập TPP tạo ra cơ hội nhiều cho nền kinh tế Việt Nam nhưng đồng thời cũng tạo ra các thách thức không nhỏ đối với chính phủ, doanh nghiệp và bản thân người lao động Việt Nam:

Sức ép cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc phát triển đầu ra và tìm thị trường: hiện nay,Việt Nam có khoảng 96% doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, quy mô vốn của doanh nghiệp bình quân đạt 24 tỷ đồng với số lượng nhân công chỉ từ khoảng 10-32 người, trong khi đó quy mô vốn đầu tư của công ty nước ngoài là 307 tỷ đồng với hàng trăm nhân công, trang thiết bị công nghệ hiện đại. Bên cạnh đó hiện nay Việt Nam chủ yếu xuất khẩu mặt hàng có công nghệ thấp, chủ yếu là nguyên liệu thô sơ nên việc cạnh tranh trong giá cả, chất lượng…trở nên yếu.Vì vậy nếu doanh nghiệp Việt Nam không chuẩn bị tốt sẽ gặp sự cạnh tranh khốc liệt từ bên ngoài, khó khăn trong việc tìm thị trường và dễ dẫn tới phá sản.

Hàng rào phi thuế quan gây nhiều cản trở cho doanh nghiệp: Các nước tham gia TPP có xu hướng đàm phán nhằm giữ bảo hộ đối với nông sản nội địa.Khi đó, hàng rào phi thuế quan sẽ trở nên phổ biến hơn với yêu cầu cao hơn về chất lượng sản phẩm. Nếu rào cản kỹ thuật chưa có hoặc kém, các biện pháp vệ sinh dịch tễ không hiệu quả sẽ khiến Việt Nam trở thành thị trường tiêu thụ các sản phẩm chất lượng thấp.Một điểm nữa là, TPP cũng quy định phải sử dụng nguyên liệu tự sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu từ các thành viên TPP mới được hưởng thuế suất 0%.Tuy Việt Nam hiện chỉ chủ động được 20 – 40% nguyên liệu sản xuất ở các khâu.Vì thế, Việt Nam khó có thể đáp ứng được yêu cầu quy tắc xuất xứ hàng hóa trong TPP. Năm 2014, nhập khẩu nguyên liệu cho ngành may mặc và da giầy của Việt Nam là 4.69 tỷ USD, trong đó nhập khẩu từ Trung Quốc 32,9%; Hàn Quốc 16,97%; EU 5,8%. Trong khi các đối tác trongTPP (Nhật Bản, Hoa Kỳ, Úc) chỉ chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn, tương ứng là 4,76%; 5,59% và 0,87%.

Thách thức, hạn chế trong hệ thống ngân hàng, thị trường tài chính: hiện nay khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam còn hạn chế. Tỷ lệ chi nhánh và phòng giao dịch trên 100.000 người dân Việt Nam là 3.17, trong khi ở Thái Lan là 11.7; Indonesia là 9.59 và các nước OECD là 2.Mức độ phân bổ các chi nhánh và phòng giao dịch tại Việt Nam chưa đồng đều,bên cạnh đó, hiện nay nhiều ngân hàng của Việt Nam vẫn còn có tỷ lệ vốn thấp, hệ số an toàn vốn ước tính của toàn hệ thống ngân hàng chỉ ở mức 8.5%, khá thấp so với với Trung Quốc là 11%, Thái Lan 15.7%, Philipines 15.2%. Điều này làm tăng cơ hội cho các ngân hàng quốc tế tiếp cận thị phần khách hàng, ảnh hưởng tới thị trường tiềm năng của các ngân hàng trong nước.

Cơ chế cạnh tranh công bằng minh bạch trong việc chi tiêu, mua sắm chính phủ: theo quy định khi gia nhập TPP, các công ty trong nước không còn độc quyền mà phải cạnh tranh bình đẳng với các nhà thầu nước ngoài.Như vậy, Chính phủ phải tiêu dùng minh bạch, hiệu quả hơn và nhà thầu trong nước phải chia sẻ thị phần với nhà thầu nước ngoài; đây là điểm bất lợi cho các nhà thầu trong nước và không có cách nào khác là họ buộc phải lớn mạnh.

Giải pháp nào cho Việt Nam: đứng trước những thách thức khi gia nhập TPP, Việt Nam cần có những biện pháp sau để có thể nắm bắt cơ hội tiến đến thành công:

Thứ nhất, cần có sự phối hợp giữa khu vực Nhà nước với DN để giải quyết khó khăn, trở ngại liên quan các hàng rào phi thuế quan và giúp DN tiếp cận thị trường bền vững, tránh được những tranh chấp vụ kiện thương mại; chủ động tìm được nguồn nhập khẩu từ các nước thành viên TPP đáp ứng yêu cầu hàng hóa về mặt xuất xứ.

Thứ hai, Chính phủ cần cung cấp thông tin về thị trường mới cho doanh nghiệp Việt Nam như tập quán, văn hóa,yếu tố thị trường, thông tin về chính sách vĩ mô…; đảm bảo cơ chế thông tin xuyên suốt, vận dụng một cách linh hoạt và nhanh nhạy.Bên cạnh đó, cũng cần xây dựng chính sách phát triển các ngành công nghiệp mà Việt Nam dự kiến sẽ có tiềm năng và lợi thế trong khối TPP; tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia vào các chuỗi cung ứng trong khu vực.

Thứ ba, đối với hoạt động thị trường tài chính, Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ; hướng dẫn các ngân hàng trong việc gia tăng hệ số an toàn vốn, định hướng phát triển …Bản thân các ngân hàng Việt Nam cũng phải tự chủ động trong việc khai thác thị trường chiến lược hiện tại; nghiên cứu những thị trường còn bỏ nhỏ,tự nâng cao năng lực về tài chính, hình ảnh, uy tín trên thị trường tài chính trong nước và thế giới.

Thứ tư, các DN Việt Nam chủ động tìm hiểu các thông tin liên quan về hiệp định về các cam kết cụ thể trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh của mình, từ đó có những biện pháp tận dụng các cơ hội do Hiệp định TPP mang lại. Đồng thời, cần tận dụng cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp nước ngoài nhằm tranh thủ lợi thế về vốn, nhân lực và kỹ thuật của các đối tác; tự xây dựng và tạo lợi thế cạnh tranh của mình so với các doanh nghiệp nước ngoài; tìm hiểu và nắm bắt rõ thông tin về đối thủ để có kế hoạch kinh doanh cụ thể.

Thứ 5, đối với người lao động Việt Nam cần phải tích cực học hỏi, tự nâng cao tay nghề và trình độ của mình nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền công nghiệp hiện đại, nâng cao hiệu suất lao động, tự khẳng định vị thế của mình trong thị trường lao động khu vực và toàn thế giới.Các doanh nghiệp Việt Nam cần tạo điều kiện tối đa cho nhân công có thời gian học hỏi và tiếp cận với khoa học thế giới, các công nghệ hiện đại tiên tiến.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Website www.nhandan.com.vn

Website www.vnexpress.net

Website www.vietnamnet.vn

Thời báo kinh tế Việt Nam

Thời báo kinh tế Sài Gòn

Luận Văn Group

Chào các bạn! Mình làm công việc quản trị nội dung của trung tâm Luận Văn Group. Công việc này đã gắn bó với mình được hơn 10 năm, mình tốt nghiệp trường Kinh Tế Quốc Dân, có sở thích là viết các đề tài nghiên cứu và viết luận, các bạn muốn sử dụng dịch vụ bên mình vui lòng liên hệ qua website: https://lamluanvan.net/. Rất mong được sự ủng hộ của các bạn!

Tiểu luận

ĐÀM PHÁN THÀNH CÔNG HIỆP ĐỊNH TPP: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI VIỆT NAM

Bài viết liên quan

COVID-19 VÀ VẬT LÝ TRỊ LIỆU (VLTL)

XỬ LÝ MỘT TÌNH HUỐNG KỶ LUẬT CÔNG CHỨC VI PHẠM QUY ĐỊNH TẠI PHÒNG DTPC – CỤC THUẾ CỤC THUẾ TỈNH BẮC NINH

Vận dụng thi pháp học vào phân tích truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa

Vận dụng quan điểm giáo dục kỷ luật tích cực trong công tác giáo dục trẻ mầm non hiện nay

VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LỤC NGẠN SỐ 3, HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG

Vai trò của EBM đối với người dược sĩ trong sử dụng thuốc

Để lại một bình luận Hủy