Vai trò của tài chính công

Vai trò của tài chính công

Tài chính công có nhiều vai trò khác nhau, trong từng lĩnh vực và hoạt động khác nhau, có thể tóm lược trong năm nội dung chính dưới đây:

(1) Vai trò của tài chính công trong huy động nguồn lực tài chính để đảm bảo tăng trưởng kinh tế thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước

Hoạt động của nhà nước trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội luôn đòi hỏi phải có các nguồn tài chính để chi tiêu cho những mục đích xác định. Các nhu cầu này được thỏa mãn từ các nguồn thu bằng hình thức thuế và thu ngoài thuế. Khi đó, tài chính công huy động nguồn tài chính đảm bảo hoạt động của nhà nước và hệ thống chính trị, từ đó đảm bảo tăng trưởng kinh tế thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Vai trò huy động nguồn lực tài chính để đảm bảo tăng trưởng kinh tế thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước là vai trò truyền thống của tài chính công, tồn tại trong bất cứ thời đại, chế độ xã hội nào kể từ khi nhà nước ra đời. Vai trò này xuất phát từ sự cần thiết khách quan của việc ra đời của nhà nước với chức năng quản lý kinh tế xã hội.

(2) Vai trò của tài chính công trong điều chỉnh kinh tế xã hội ở tầm vĩ mô và khuyến khích kinh tế vi mô phát triển

Vai trò của tài chính công trong điều chỉnh kinh tế xã hội ở tầm vĩ mô và khuyến khích kinh tế vi mô phát triển xuất hiện trước nhu cầu phải có sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế nhằm khắc phục những hạn chế của nền kinh tế thị trường, giúp nền kinh tế – xã hội phát triển cân đối, hợp lý và ổn định. Đây là một công cụ hữu ích và chủ yếu để nhà nước thực hiện vai trò điều tiết vĩ mô của mình. Vai trò này thể hiện ở những khía cạnh chính sau đây:

– Nhà nước dùng các công cụ tài chính để can thiệp vào thị trường thông qua các chính sách chi tiêu dưới hình thức tài trợ vốn, trợ giá và sử dụng các quỹ dự trữ nhà nước về hàng hóa và dự trữ tài chính, từ đó ổn định môi trường kinh tế vĩ mô.

– Chính sách chi tiêu công tác động bình ổn môi trường kinh tế vĩ mô ở hai khía cạnh:

+ Chính sách chi tiêu của nhà nước đã tác động vào thị trường hàng hóa và hình thành một thị trường đặc biệt – thị trường nhà nước. Thị trường này mở rộng làm tổng cầu của xã hội mở rộng, nhờ đó kích thích sản xuất phát triển. Vì vậy, thị trường nhà nước trở thành một công cụ kinh tế quan trọng để nhà nước tài tạo lại cân bằng của thị trường hàng hóa khi bị mất cân đối.

+ Chính sách chi tiêu công tác động tới thị trường tiền tệ và thị trường vốn thông qua chính sách cân đối ngân sách nhà nước, khai thác các nguồn vốn vay trong và ngoài nước bằng phát hành trái phiếu chính phủ, thu hút viện trợ nước ngoài, tham gia thị trường vốn với tư cách người mua bán chứng khoán…

(3) Vai trò của tài chính nhà nước trong việc thực hiện các nhiệm vụ kinh tế – xã hội của nhà nước

Vai trò này được thể hiện ở hai khía cạnh chính trong các nhiệm vụ kinh tế, xã hội của nhà nước: (i) Đầu tư tăng trưởng và điều chỉnh cơ cấu kinh tế, (ii) Thực hiện công bằng xã hội.

Thứ nhất, tài chính công đầu vào cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội và thực hiện ưu đãi về tín dụng hoặc thuế nhằm khuyến khích phát triển một số ngành kinh tế then chốt, tạo lực đẩy cho kinh tế phát triển nhằm đổi mới cơ cấu kinh tế năng động hơn, tích cực hơn; ưu đãi đầu tư cho những vùng kinh tế trọng điểm hoặc những vùng sâu vùng xa cần hỗ trợ, từ đó góp phần đầu tư tăng trưởng và điều chỉnh cơ cấu kinh tế một cách hiệu quả.

Thứ hai, tài chính công thực hiện phân phối lại, điều tiết thu nhập giữa các ngành nghề, các khu vực, các giai cấp và tầng lớp xã hội để khắc phục tình trạng phân phối thu nhập không hợp lý, tạo chênh lệch quá đáng giữa các ngành và các tầng lớp trong xã hội (khắc phục những khuyết tật của nền kinh tế thị trường). Cụ thể là tài chính công chi phúc lợi công cộng, chi trợ cấp với những người gặp hoàn cảnh khó khăn, chi hỗ trợ việc làm cho người nghèo, người tàn tật thông qua tín dụng ưu đãi, và thông qua thuế thu nhập, thuế lợi ích, … để điều tiết thu nhập cao, phân phối lại cho các đối tượng thu nhập thấp.

(4) Vai trò của tài chính nhà nước trong việc đảm bảo duy trì sự tồn tại và hoạt động của bộ máy nhà nước

Vai trò của tài chính nhà nước trong việc đảm bảo duy trì sự tồn tại và hoạt động của bộ máy nhà nước được thể hiện ở những nội dung sau:

– Tài chính công nói chung và NSNN nói riêng đảm bảo đáp ứng đúng và đủ nhu cầu chi tiêu của bộ máy nhà nước, đảm bảo sự tồn tại và hoạt động của bộ máy này.

– Tài chính công khai thác, động viên và tập trung các nguồn tài chính để đáp ứng đầy đủ, kịp thời cho các nhu cầu chi tiêu đã được Nhà nước dự tính cho từng thời kỳ phát triển.

– Tài chính công phối các nguồn tài chính đã tập trung được cho các nhu cầu chi tiêu theo những quan hệ tỷ lệ hợp lý nhằm vừa đảm bảo duy trì sự tồn tại và tăng cường sức mạnh của bộ máy nhà nước, vừa bảo đảm thực hiện các chức năng KT-XH của nhà nước đối với các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế.

– TCC kiểm tra, giám sát để đảm bảo cho các nguồn tài chính đã phân phối được sử dụng một cách hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả nhất, đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của quản lý nhà nước và PTKTXH.

Các bài có thể xem thêm

Đặc điểm của tài chính công

+ Kết cấu luận văn thạc sĩ

Vai trò của tín dụng ngân hàng

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *